Описание
Կարբոպոլը (Carbopol) հայտնի է որպես լավագույն թանձրացուցիչ և գելառաջացնող նյութ, որն օգտագործվում է ջրային և սպիրտային լուծույթները գելային վիճակի բերելու համար։
Ֆիզիկական հատկություններ
— Սպիտակ, շատ թեթև և փխրուն փոշի։
— Լուծվում է ջրում, սպիրտներում և գլիցերինում։ Ջրում լուծվելիս առաջացնում է թույլ թթվային լուծույթ։
— Ուժեղ կլանում է խոնավությունը օդից (հիգրոսկոպիկ է)։
— Ինքնուրույն չի թանձրանում. թանձր գել առաջացնելու համար պահանջում է չեզոքացում ալկալիով (օրինակ՝ NaOH կամ TEA)։
Քիմիական հատկություններ
– Այն անիոնային պոլիմեր է (պոլիակրիլաթթու)։
– pH միջավայր. Փոշին ջրում ունի pH ≈ 2.5– 3.0։ Առավելագույն թանձրությունը ձեռք է բերում pH 6.0– 10.0 միջակայքում։
— Ալկալի ավելացնելիս պոլիմերի շղթաները բացվում են՝ ստեղծելով բյուրեղյա թափանցիկ գելային ցանց։
– . Զգայուն է աղերի (էլեկտրոլիտների) և ուժեղ թթուների նկատմամբ, որոնց առկայությամբ գելը կարող է «քանդվել» և դառնալ հեղուկ։
Անվտանգության նորմեր
– Փոշին շատ թեթև է և հեշտությամբ բարձրանում է օդ։ Շնչելը կարող է գրգռել շնչուղիները. անհրաժեշտ է կրել շնչադիմակ։
– Փոշին կամ թթվային լուծույթը կարող են գրգռել աչքերը։ Աչքի մեջ ընկնելիս լվանալ առատ ջրով։
– Սովորաբար անվտանգ է, սակայն չոր փոշին կարող է խոնավություն խլել մաշկից՝ առաջացնելով չորություն։
Պահպանման պայմաններ
– . Պահել խստիվ հերմետիկ փակված պլաստիկե տարաներում կամ պարկերում։
Միջավայր. Չոր և զով վայրում։ Խոնավության ներթափանցումը կառաջացնի գնդիկների առաջացում և նյութի փչացում։
– Պահել արևի ուղիղ ճառագայթներից հեռու (UV ճառագայթները կարող են թուլացնել գելի կառուցվածքը)։
Կիրառման ոլորտներ
— Կոսմետիկա. Շամպունների, ատամի մածուկների, դեմքի խնամքի գելերի և սկրաբների հիմնական թանձրացուցիչն է։
– Բժշկություն. Օգտագործվում է հակասեպտիկ (ալկոգել) ձեռքի հեղուկների, ակնաբուժական կաթիլների և քսուքների պատրաստման մեջ։
Ֆարմացևտիկա. Դեղահաբերի մեջ՝ որպես կապակցող նյութ կամ դեղամիջոցի դանդաղ արձակումն ապահովող բաղադրիչ։
– Կենցաղային քիմիա. Լվացող միջոցների և ավտոմեքենաների խնամքի գելերի արտադրություն։
