Описание
Տալկը (Talc / Տալկամագնեզիտ) բնական հանքանյութ է, որը հանդիսանում է ամենափափուկ նյութը աշխարհում (1 միավոր ըստ Մոոսի սանդղակի)։ Այն հայտնի է իր սայթաքուն մակերեսով և խոնավություն ու յուղ կլանելու հատկությամբ։
Ֆիզիկական հատկություններ
— Նուրբ սպիտակ կամ բաց մոխրագույն փոշի (երբեմն կանաչավուն երանգով)։
— Բացարձակապես չի լուծվում ջրում, սպիրտում և թույլ թթուներում։
— Ունի յուրահատուկ ձեթանման, սայթաքուն (ճարպոտ) զգացողություն։
– Խտություն. Մոտ 2.7 — 2.8 գ/սմ3։
– Ունի բարձր ջերմակայունություն (հալվում է 1500 C– ից բարձր)։
— Հանդիսանում է հիանալի էլեկտրամեկուսիչ։
Քիմիական հատկություններ
Բանաձև. Mg3Si4O10(OH)2 (Մագնեզիումի հիդրոսիլիկատ)։
— Քիմիապես չափազանց իներտ է։ Չի փոխազդում սովորական քիմիկատների հետ։
— Ունի բարձր ունակություն կլանելու հոտերը, յուղերը և խոնավությունը։
– Լավ կպչում է մակերեսներին՝ ստեղծելով պաշտպանիչ և սահող շերտ։
Անվտանգության նորմեր
— Փոշու երկարատև շնչումը վտանգավոր է և կարող է առաջացնել տալկոզ (թոքերի հիվանդություն)։ Աշխատելիս պարտադիր կրել շնչադիմակ։
– Ընդհանուր առմամբ անվտանգ է, սակայն կարող է առաջացնել մեխանիկական գրգռվածություն աչքի մեջ ընկնելիս։
— Ժամանակակից արդյունաբերական տալկը պետք է զերծ լինի ասբեստի խառնուրդներից (որոնք քաղցկեղածին են)։
– Օգտագործել ձեռնոցներ և ակնոցներ փոշուց պաշտպանվելու համար։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ պլաստիկե կամ բազմաշերտ թղթե պարկերում։
Չոր և լավ օդափոխվող վայրում։
— Խստիվ պաշտպանել խոնավությունից, քանի որ տալկը հեշտությամբ կլանում է այն և կորցնում իր սորունությունը։
– Հեռու պահել սուր հոտ ունեցող նյութերից, քանի որ տալկը արագ կլանում է կողմնակի հոտերը։
Կիրառման ոլորտներ
– Ներկերի արտադրություն. Որպես լցոնիչ, որը բարելավում է ներկի տարածումը, ամրությունը և կայունությունը (նվազեցնում է ճաքճքումը)։
– Ռետին և պլաստմասսա. Կանխում է ռետինե իրերի (ձեռնոցներ, խողովակներ, անվադողեր) իրար կպչելը և բարձրացնում է պլաստիկի կարծրությունը։
– Կոսմետիկա. Մանկական դիմափոշիների, ստվերաներկերի և դեզոդորանտների հիմնական բաղադրիչ։
– Թղթի արդյունաբերություն. Թղթի հարթությունը և թանաքի կլանումը բարելավելու համար։
– Կերամիկա. Բարձրացնում է կերամիկական իրերի ջերմային և քիմիական դիմացկունությունը։
