Description
Կարբօքսիմեթիլցելյուլոզան (CMC կամ КМЦ), որը հայտնի է նաև որպես «պաստառի սոսինձ», բնական ցելյուլոզայի ածանցյալ է։ Այն համարվում է ունիվերսալ թանձրացուցիչ, կայունացուցիչ և կապակցող նյութ։
Ֆիզիկական հատկություններ
– Սպիտակ կամ բաց դեղնավուն հատիկավոր փոշի կամ թեփուկներ։
– Լավ լուծվում է ինչպես սառը, այնպես էլ տաք ջրում՝ առաջացնելով թափանցիկ, մածուցիկ և կպչուն լուծույթ։ Չի լուծվում օրգանական լուծիչներում։
– Անհոտ է և անհամ։
– Ուժեղ կլանում է ջուրը (հիգրոսկոպիկ է)։
Քիմիական հատկություններ
– Անիոնային պոլիմեր է (ցելյուլոզայի եթեր)։
– pH միջավայր. Ջրային լուծույթը սովորաբար ունի թույլ հիմնային կամ չեզոք միջավայր (pH 6.5– 8.5)։
– Դիմացկուն է յուղերի և ճարպերի նկատմամբ։
– Կարող է նստվածք տալ ուժեղ թթուների կամ որոշ մետաղների աղերի (օրինակ՝ ալյումինի, երկաթի) առկայությամբ։
Անվտանգության նորմեր
– Ընդհանուր առմամբ անվտանգ է և ոչ թունավոր (օգտագործվում է սննդի մեջ)։
– Փոշին շնչելը կարող է առաջացնել թեթև մեխանիկական գրգռում։
– Չի գրգռում մաշկը, աչքի մեջ ընկնելիս լվանալ ջրով։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ փակված թղթե կամ պլաստիկե պարկերում։ Չոր և զով վայրում։ Խոնավ միջավայրում փոշին արագ կպչում է իրար և դառնում դժվարալուծ կոշտուկներ։
–Հեռու պահել ուժեղ օքսիդիչներից և բաց կրակից (փոշին այրելի է)։
Կիրառման ոլորտներ
– Շինարարություն. Պաստառների սոսնձի հիմնական բաղադրիչն է, ավելացվում է նաև սվաղների և ցեմենտի մեջ՝ ջուրը պահելու և կպչունությունը բարձրացնելու համար։
– Սննդի արդյունաբերություն (E466). Օգտագործվում է պաղպաղակի, յոգուրտների և կրեմների մեջ՝ որպես թանձրացուցիչ և տեքստուրայի պահպանող։
– Նավթարդյունաբերություն. Օգտագործվում է հորատման լուծույթների մածուցիկությունը կարգավորելու համար։
– Դեղագործություն. Որպես օժանդակ նյութ դեղահաբերի և մածուկների մեջ։
– Կոսմետիկա. Շամպունների և լոսյոնների կայունացուցիչ։
