Description
Նատրիումի տետրաբորատը (Բուրա, Sodium Tetraborate Decahydrate) բնական հանքային աղ է, որը հանդիսանում է բորի ամենատարածված միացությունը։ 10– ջուր (դեկահիդրատ) նշանակում է, որ յուրաքանչյուր մոլեկուլ պարունակում է 10 մոլեկուլ բյուրեղաջուր։
Ֆիզիկական հատկություններ
– Սպիտակ բյուրեղային փոշի կամ թափանցիկ բյուրեղներ։
– Լավ լուծվում է ջրում (լուծելիությունը կտրուկ աճում է տաքացնելիս) և գլիցերինում։ Չի լուծվում սպիրտում։
– Անհոտ է։
– Հալման ջերմաստիճան. Մոտ 75 C (սկսում է կորցնել բյուրեղաջուրը)։
– Խտություն. Մոտ 1.73 գ/սմ3։
Քիմիական հատկություններ
Բանաձև. Na2B4O7 * 10H2O:
– pH միջավայր. Ջրային լուծույթն ունի թույլ հիմնային միջավայր (pH 9.2 – 9.5)։
– . Պահպանում է լուծույթի pH– ի կայուն մակարդակը։
– Փոխազդում է ուժեղ թթուների հետ՝ առաջացնելով բորաթթու։
– Բարձր ջերմաստիճանում (700 C– ից բարձր) հալվում է՝ վերածվելով թափանցիկ ապակենման զանգվածի («բուրայի հուլունքներ»)։
Անվտանգության նորմեր
– Համարվում է թույլ տոքսիկ նյութ, սակայն մեծ քանակությամբ կուլ տալը կարող է վնասել առողջությանը։
– Կարող է առաջացնել թեթև գրգռվածություն։ Երկարատև շփումը չորացնում է մաշկը։
– . Փոշին շնչելը գրգռում է քիթը և կոկորդը։
– Աշխատելիս խորհուրդ է տրվում կրել ձեռնոցներ և պաշտպանիչ ակնոցներ։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ պլաստիկե կամ բազմաշերտ թղթե պարկերում։Չոր և լավ օդափոխվող վայրում։
– Բաց օդում պահելիս բյուրեղները կարող են «քամվել» (կորցնել ջուրը) և վերածվել անկանոն փոշու։
– Պահել հեռու ուժեղ թթուներից և խոնավությունից։
Կիրառման ոլորտներ
– Մետալուրգիա. Որպես ֆլյուս (հալիչ)՝ մետաղների զոդման և հալման ժամանակ օքսիդները հեռացնելու համար։
– Ապակեգործություն. Բորոսիլիկատային ապակու (օրինակ՝ «Պայրեքս») և էմալների արտադրության մեջ։
– Լվացող միջոցներ. Ավելացվում է լվացքի փոշիների մեջ որպես ջրի փափկեցուցիչ և սպիտակեցնող ուժը բարձրացնող հավելում։
– Կենցաղ. Որպես արդյունավետ միջոց միջատների (ուտիճներ, մրջյուններ) դեմ պայքարելու համար։
– Կոսմետիկա. Օգտագործվում է կրեմների և լոսյոնների մեջ որպես էմուլսատոր և թույլ հականեխիչ (անտիսեպտիկ)։
