Описание
Մեթիլ էթիլ կետոնը (MEK, Բութանոն, CH3COCH2CH3) արդյունավետ և արագ գոլորշիացող օրգանական լուծիչ է։ Այն իր հատկություններով նման է ացետոնին, սակայն ունի ավելի բարձր եռման ջերմաստիճան և դանդաղ գոլորշիացման արագություն։
Ֆիզիկական հատկություններ
— Անգույն, թափանցիկ, դյուրաշարժ հեղուկ։
— Լավ լուծվում է ջրում (մոտ 270 գ/լ), անսահմանափակ խառնվում է սպիրտների, եթերների և այլ օրգանական լուծիչների հետ։
– Ունի սուր, բնորոշ «ացետոնային» կամ մրգային հոտ։
– Եռման ջերմաստիճանը 79.6 C է, բռնկման ջերմաստիճանը՝ – 9 C:
– Խտություն. Մոտ 0.81 գ/սմ3։
Քիմիական հատկություններ
– Քիմիապես կայուն է սովորական պայմաններում, չի օքսիդանում օդում։
– Փոխազդում է ուժեղ օքսիդիչների հետ։ Կարող է առաջացնել պայթյունավտանգ պերօքսիդներ երկարատև պահպանման դեպքում (լույսի ներքո)։
— Հիանալի լուծում է նիտրոցելյուլոզան, վինիլային պոլիմերները, խեժերը և յուղերը։
Անվտանգության նորմեր
— Դասվում է դյուրավառ հեղուկների շարքին։ Գոլորշիները օդի հետ առաջացնում են պայթյունավտանգ խառնուրդներ։
– Գոլորշիները շնչելը գրգռում է քիթը և կոկորդը, բարձր կոնցենտրացիաների դեպքում առաջացնում է գլխապտույտ և քնկոտություն։
– Խիստ գրգռում է աչքերը։ Մաշկի հետ երկարատև շփումը բերում է ճաքճքման և չորության (լուծում է մաշկի բնական ճարպաշերտը)։
— Աշխատելիս կրել ձեռնոցներ (բութիլային ռետինից) և պաշտպանիչ ակնոցներ։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել պողպատե կամ հատուկ քիմիակայուն պլաստիկե տարաներում։ Զով, չոր և լավ օդափոխվող վայրում, հեռու արևի ուղիղ ճառագայթներից և կայծերից։
— Արգելվում է ծխել կամ բաց կրակ օգտագործել պահեստի մոտակայքում։
Կիրառման ոլորտներ
– Ներկերի արդյունաբերություն. Որպես լուծիչ լաքերի, էմալների և տպագրական ներկերի համար։
— Սոսինձներ. Ռետինե և պլաստիկե սոսինձների պատրաստման մեջ։
— Նավթավերամշակում. Յուղերի պարաֆինազրկման (դեպարաֆինացման) գործընթացում։
Կաշվի արտադրություն. Որպես մաքրող և լուծող միջոց կաշվի մշակման ժամանակ։
Քիմիական սինթեզ. Որպես հումք մեթիլ էթիլ կետոնի պերօքսիդի (խեժերի պնդացուցիչ) ստացման համար։
