Описание
Դիբութիլֆտալատը (DBP,C16H22O4) ֆտալաթթվի բարդ էսթեր է, որը հանդիսանում է արդյունաբերության մեջ ամենալայն կիրառվող պլաստիֆիկատորներից մեկը։
Ֆիզիկական հատկություններ
– Անգույն կամ բաց դեղնավուն, թափանցիկ յուղանման հեղուկ։
— Ունի շատ թույլ, բնորոշ «էսթերային» հոտ։
— Ջրում գրեթե չի լուծվում, սակայն հիանալի լուծվում է օրգանական լուծիչներում (սպիրտ, ացետոն, բենզին)։
— Ցածր մածուցիկությամբ հեղուկ է, ինչը թույլ է տալիս այն հեշտությամբ խառնել պոլիմերների հետ։
Քիմիական հատկություններ
— Բարդ էսթեր է, որն օժտված է բարձր քիմիական կայունությամբ։
— Ուժեղ թթուների կամ ալկալիների առկայությամբ դանդաղ քայքայվում է բութիլ սպիրտի և ֆտալաթթվի։
— Կայուն է օդի թթվածնի նկատմամբ սովորական պայմաններում։
— Լավ համատեղելի է նիտրոցելյուլոզայի, PVC– ի (ՊՎՔ) և սինթետիկ կաուչուկների հետ։
Անվտանգության նորմեր
— Համարվում է վերարտադրողական համակարգի համար վտանգավոր նյութ (ռեպրոտոքսիկ)։ Այն կարող է ազդել հորմոնալ համակարգի վրա։
— Խիստ թունավոր է ջրային օրգանիզմների համար։ Չի կարելի թափել կոյուղի կամ բաց ջրամբարներ։
— Աշխատելիս պարտադիր կրել նիտրիլային ձեռնոցներ և պաշտպանիչ ակնոցներ։ Խուսափել գոլորշիները երկարատև շնչելուց։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հերմետիկ փակված մետաղական տակառներում կամ ալյումինե տարաներում (որոշ պլաստմասսաներ կարող են փափկել DBP– ի ազդեցությունից)։ Չոր, զով և լավ օդափոխվող պահեստում, հեռու սննդամթերքից և երեխաների համար անհասանելի վայրում։
— Հեռու պահել ջերմության աղբյուրներից և ուղիղ արևի ճառագայթներից։
Կիրառման ոլորտներ
— Պլաստմասսաների արտադրություն. Որպես պլաստիֆիկատոր PVC– ի (ՊՎՔ), լաքերի և սոսինձների համար՝ դրանց հաղորդելով առաձգականություն և ճկունություն։
— Լաքաներկային արդյունաբերություն. Ավելացվում է նիտրոլաքերին և էմալներին՝ կանխելու համար չորացած շերտի ճաքճքումը։
— Պայթուցիկ նյութեր. Օգտագործվում է որպես հավելում վառոդի և հրթիռային վառելիքի մեջ՝ այրման արագությունը կարգավորելու համար։
