Описание
Էնզիմ պրոտեազան (Protease) ամենատարածված և կարևոր էնզիմն է ժամանակակից լվացքի միջոցներում։
Ֆիզիկական հատկություններ
— Հանդես է գալիս բաց դեղնավուն կամ շագանակագույն հեղուկի կամ հատուկ պատված (էնկապսուլացված) գունավոր հատիկների տեսքով։
— Լավ լուծվում է ջրում։
— Ունի թույլ, բնորոշ «սպիտակուցային» հոտ։
— Բարդ տարածական կառուցվածքով սպիտակուցային մոլեկուլ է։
Քիմիական հատկություններ
— Պրոտեազայի հիմնական դերն է պրոտեոլիզը։ Այն քայքայում է սպիտակուցների երկար շղթաները (պեպտիդային կապերը) մինչև կարճ պեպտիդների և ամինաթթուների, որոնք հեշտությամբ լուծվում են ջրում։
— Ազդում է միայն սպիտակուցների վրա։
Ջերմակայունություն. Ամենաարդյունավետն է 30– 50 °C ջերմաստիճանում։ Բարձր ջերմաստիճանում ( 60°C – ից բարձր) էնզիմը քայքայվում է։
— Լավագույնս աշխատում է հիմնային միջավայրում ( pH 8– 10․5), ինչը համապատասխանում է լվացող միջոցներին։
Անվտանգության նորմեր
— Ինչպես բոլոր էնզիմները, փոշի վիճակում շնչելիս կարող է առաջացնել շնչառական զգայունություն կամ ալերգիա։ Այդ պատճառով արտադրության մեջ օգտագործվում են հատիկավորված կամ հեղուկ ձևերը։
— Խտանյութի երկարատև շփումը կարող է գրգռել մաշկը (քանի որ այն կարող է սկսել քայքայել մաշկի մակերեսային սպիտակուցները)։
Պահպանման պայմաններ
— Խստիվ խորհուրդ է տրվում պահել զով և չոր տեղում (+5 °C ից +25 °C)։ Տաքացումը բերում է ակտիվության կորստի։
— Պահել ամուր փակված տարաներում՝ պաշտպանելով խոնավությունից։
— Չի կարելի պահել ուժեղ օքսիդիչների (քլորային սպիտակեցնողների) հետ, քանի որ դրանք քայքայում են սպիտակուցային կառուցվածքը։
Կիրառման ոլորտներ
— Լվացքի միջոցներ. Սպիտակուցային բծերի (արյուն, խոտ, ձու, կաթնամթերք, միս, քրտինք) հեռացման համար։
— Աման լվացող միջոցներ. Չորացած սպիտակուցային կեղտի (ձվի մնացորդներ, մսի հյութ) արդյունավետ մաքրման համար։
— Բժշկություն. Վիրահատական գործիքների մաքրման լուծույթների մեջ և որոշ դեղամիջոցներում՝ մարսողությունը բարելավելու համար։
— Սննդի արդյունաբերություն. Մսի փափկեցման և գարեջրի թափանցիկության բարձրացման համար։
