Описание
Ջրածնի պերօքսիդը (Hydrogen Peroxide, H2O2) ուժեղագույն օքսիդիչ է, որը հայտնի է իր սպիտակեցնող և ախտահանող հատկություններով։ Արդյունաբերության մեջ առավել տարածված է 35% կոնցենտրացիայով լուծույթը (պերհիդրոլ)։
Ֆիզիկական հատկություններ
– Անգույն, թափանցիկ, ջրից մի փոքր ավելի մածուցիկ հեղուկ։
— Անսահմանափակ լուծվում է ջրում, սպիրտում և եթերում։
— Ունի թույլ, յուրահատուկ սուր հոտ։
– Խտություն. Մոտ 1.11 — 1.45 գ/սմ3 (կախված կոնցենտրացիայից)։
– Ունի «մետաղական» համ (խստիվ արգելվում է համտեսել)։
Քիմիական հատկություններ
Բանաձև. H2O2:
— Անկայուն միացություն է. լույսի, ջերմության կամ կատալիզատորների (մետաղներ, կեղտ) ազդեցությամբ քայքայվում է՝ անջատելով ջուր և թթվածին.
2H2O2 = 2H2O + O2
– Հզոր օքսիդիչ է։ Քայքայում է գունավոր պիգմենտները և ոչնչացնում միկրոօրգանիզմները։
– pH միջավայր. Թույլ թթվային է (pH 3.0 — 5.0)։ Կայունությունը պահպանելու համար հաճախ ավելացվում են կայունացուցիչներ (թթուներ)։
Անվտանգության նորմեր
– 35% լուծույթը (պերհիդրոլ) առաջացնում է ծանր քիմիական այրվածքներ և սպիտակ բծեր։ Աչքի մեջ ընկնելը կարող է բերել կուրության։ Աշխատելիս պարտադիր կրել ռետինե ձեռնոցներ և ակնոցներ։
– Ինքն իրեն չի այրվում, բայց որպես հզոր օքսիդիչ՝ կարող է առաջացնել դյուրավառ նյութերի (փայտ, թուղթ, կտոր) ինքնաբռնկում։
– . Խիտ լուծույթների կտրուկ քայքայումը փակ տարայում կարող է բերել պայթյունի։
– Մաշկի վրա թափվելիս անմիջապես լվանալ առատ ջրով։
Պահպանման պայմաններ
– Պահել հատուկ պլաստիկե (HDPE) տարաներում, որոնք ունեն օդափոխվող կափարիչ (գազազատիչ փական)՝ ճնշումը նվազեցնելու համար։ Զով, մութ և լավ օդափոխվող վայրում։
— Խստիվ պաշտպանել ուղիղ արևի ճառագայթներից և ջերմության աղբյուրներից։
— Խուսափել տարայի մեջ որևէ խառնուրդի ներթափանցումից (նույնիսկ փոշին կարող է բերել բուռն քայքայման)։
Կիրառման ոլորտներ
– Բժշկություն. Վերքերի ախտահանում (3% լուծույթ), գործիքների ստերիլիզացում։
Տեքստիլ և թուղթ. Բնական մանրաթելերի, բամբակի և թղթի սպիտակեցման ամենաէկոլոգիական միջոցը։
– Կոսմետիկա. Մազերի ներկերի և ատամների սպիտակեցման միջոցների բաղադրիչ։
– Ջրի մաքրում. Լողավազանների ջրի ախտահանում (որպես քլորի այլընտրանք) և կեղտաջրերի մաքրում։
– Արդյունաբերություն. Էլեկտրոնային սալիկների կերամշակում և քիմիական սինթեզ։
